»» پایگاه خبری و اطلاع رسانی جــارچی
ku

پرورش عزت نفس در دوره نوجوانی 

تغییر و تحولاتی که در دوره نوجوانی رخ می دهد، هم نوجوان را گیج می کند و هم برای والدین ابهام برانگیز است. با آغاز بلوغ، تغییرات سریع جسمی شروع می شود و از سوی دیگر تغییرات شناختی و فکری نیز در نوجوانان آغاز می گردد؛ به طوری که این تغییر و تحولات به آنها کمک می کند تا مانند افراد بالغ و بزرگسال به دنیا بنگرند و فکر کنند. تغییرات عاطفی و هیجانی نیز بخش دیگری از فرآیند بلوغ است که بر اثر آن توجه نوجوان به جنس مخالف معطوف می شود و حتی در برخی موارد آنها را با مسائل عاطفی مواجه می کند.
به طور کلی سال های نوجوانی برای برخی از افراد، دوران بسیار پراضطراب و دشواری است؛ زیرا این مرحله از رشد سبب تغییرات اساسی در تمام جنبه های زندگی فرد می شود.
از سوی دیگر تغییرات هورمونی، تغییر در اخلاق و فشار همسالان نیز بر تصمیم های نوجوان تاثیر خواهد گذاشت و بر اثر همین مساله نوجوان ممکن است تصمیم های نادرستی بگیرد که نتیجه آن عواقب منفی و گاهی مشکلات جبران ناپذیر باشد و مهم تر از همه این که مرحله نوجوانی دورانی است که عزت نفس افراد، در آن شکل می گیرد. البته در برخی از موارد، عزت نفس بر اثر تغییر و تحولات دوره نوجوانی کاهش می یابد که این کاهش، موقتی است و دوباره با تقویت خود و اطرافیان بالا می رود.
عزت نفس از این نظر اهمیت دارد که احساس نوجوان نسبت به خود، بر اعمال و رفتار وی تاثیر می گذارد.
منظور از عزت نفس در نوجوانی، باور هر فرد نسبت به ارزش ها و توانایی های اوست که برای خود، چه مقدار اهمیت و احترام قائل است و موفقیت های خود را نشانه تلاش و کوشش خویش می داند یا خیر؟! عزت نفس در نوجوانی از این نظر اهمیت دارد که احساس فرد نسبت به خود، بر رفتارش تاثیر می گذارد. بنابراین، هر نوجوان، هر تعریفی از خود داشته باشد، همان عزت نفس او را نشان می دهد.

من كیستم؟
پاسخی كه نوجوان به این پرسش می دهد، نشان دهنده میزان عزت نفس اوست.
نوجوانانی که عزت نفس و اعتماد به نفس بالایی دارند، سریع تر دوست پیدا می کنند و بر رفتارهای خود بیشتر مسلط هستند و از زندگی بیشتر لذت می برند؛ بنابراین، داشتن احساس قوی از عزت نفس در این دوران به معنای اطمینان به خود و آن چیزی است که انجام می دهند.
نوجوانانی که در این دوره از زندگی اعتماد به نفس مثبت و قوی دارند، می توانند تصمیم های درست را بگیرند و بهترین راه را انتخاب کنند و سازگاری خوبی با بزرگسالان دارند. همچنین، اعتماد به نفس مثبت ارزش و اهمیت بسیاری در زندگی نوجوان و موفقیت های بعدی وی دارد.


چگونه نوجوانانی با اعتماد به نفس تربیت کنیم؟

گام اول
- به رفتارهای مثبت نوجوان خود پاداش دهید.
-  نوجوان را به داشتن مسئولیت و مسئولیت پذیری تشویق کنید.
- هنگامی که وی در برابر وظایف و کارهایش مسئولانه رفتار می کند، او را تحسین کنید و در برابر بی توجهی ها و اهمال کاری ها، او را از پیامدهای منفی رفتارش مطلع کنید.
- مهارت ها و توانمندی های نوجوان را با فراهم آوردن شرایط آموزشی مناسب افزایش دهید و از او بخواهید تا در موقعیت های گوناگون، این توانمندی ها را در معرض نمایش قرار دهد.
- به طور کلی بیشتر بر نقاط مثبت و توانمندی های او تاکید کنید تا عزت نفس فرزندتان افزایش یابد.

گام دوم
در فرآیند هویت یابی، با نوجوان خود همراه باشید. هویت نوجوان، در نتیجه برداشت وی از خود و خصوصیاتی که دارد و همچنین، از طریق ارزش هایی که از اطرافیان به دست می آورد (همانندسازی)، کسب می شود.
از آنجایی که برداشت نوجوان از خویش، حاصل تصویر ذهنی است که از خود ساخته است و این تصویر ذهنی بر اثر گفتگوی درون خودگویی های مثبت یا منفی اوست و قضاوتی که نوجوان از خود دارد، ساخته می شود؛ بنابراین، توصیه می شود والدین به نوجوانان کمک کنند تا تصویری مثبت و منطقی از خود، در ذهن بپرورانند.

در دوره نوجوانی بر اثر تغییر و تحولات جنبه های مختلف، بیشتر افراد به سمت اظهارات و خودگویی های منفی می روند. کمک والدین به نوجوان برای ترمیم این ساختارها و قضاوت های شناختی از خود و بررسی دقیق توانایی ها و ویژگی های مثبت، در پرورش عزت نفس آنها تاثیر مطلوبی دارد.

گام سوم
از انتقادهای تند و خشن، نسبت به فرزند نوجوان خود بپرهیزید. انتقاد کردن از نوجوان و گوشزد کردن رفتارهای منفی، در سطح مطلوب، اقدامی مناسب است؛ زیرا سبب کاهش رفتارهای نامطلوب و افزایش نرخ رفتارهای مطلوب می شود. به آنها آموزش دهید که اشتباهات خود را بشناسند و از آنها عبرت بگیرند. از سوی دیگر انتقادهای شدید، بیشتر سبب تخریب عزت نفس در نوجوانان می شود.
همیشه انتقاد سودمند، مؤثرتر و سازنده تر از انتقادهای تند و تیز است؛ زیرا آن رفتار مسئولیت پذیری نوجوانان را افزایش می دهد و سبب درس گرفتن آنها از اشتباهاتشان می شود. هنگامی که نوجوان اشتباه می کند، به او کمک کنید تا مساله را بشناسد و سپس با کمک یکدیگر برای حل آن، از روش "بارش مغزی" استفاده کنید.
"بارش مغزی" یکی از روش های حل مساله است که در آن انواع راه حل ها در نظر گرفته می شود و سپس بهترین راه حل انتخاب می گردد. این روش به نوجوان شما کمک خواهد کرد تا تغییرات مثبت و اساسی در زندگی خود ایجاد کند.

گام چهارم
- به نوجوان خود اجازه تصمیم گیری مستقلانه بدهید.
- به نوجوان خود اعتماد داشته باشید و پس از ارائه اطلاعات و آگاهی های لازم، به او این فرصت را بدهید که در امور گوناگون تصمیم بگیرد.
- سپس در برابر تصمیم های مثبت او را تشویق کنید و به ازای تصمیم های نادرست او را تنبیه نکنید و اجازه دهید با مسائل مواجه شود و خودش آنها را حل کند.
- نکته مهم این که برای آنها تصمیم نگیرید و تنها در این راه، به آنها کمک کنید و اگر اقدام اشتباهی انجام دادند، از نوجوانتان حمایت کنید، اما اجازه دهید از اشتباهی که خودش سبب بروز آن شده است، درس بگیرد.
- مهارت یافتن در فرایند تصمیم گیری، از عوامل مؤثر در تقویت عزت نفس نوجوانان است.

گام پنجم
به نوجوان خود هدف گذاری صحیح را بیاموزید. همچنین، به نوجوان خود بیاموزید چگونه اهداف منطقی و واقع بینانه و در حد توان خود را تعیین کند، او را در رسیدن به این اهداف، حمایت و راهنمایی کنید. برای این منظور با نوجوان مشورت کنید و ببینید اهداف مورد علاقه او چه چیزهایی است؟
از سوی دیگر، توانایی ها و استعدادهای او را ارزیابی و بررسی کنید و سپس با همکاری یکدیگر ببینید آیا بین این اهداف، علاقه ها و استعدادها هماهنگی و تناسب لازم وجود دارد یا خیر؟
از این طریق نوجوان می تواند بین ممکن و غیرممکن تمایز قائل شود و دیدگاهی واقع بینانه تر نسبت به شرایط خود پیدا کند. این گام، تاثیر بسیار مثبت و مؤثری در ترفیع سطح عزت نفس نوجوانان دارد.

 پروین صالح زاده




*** بیشتر ***
ارسالی از   گروه جارچی   1396/08/27 | بازدید : 901
اطلاعات-عمومی,آموزش,نوجوانی,شخصیت,مدیریت,موفقیت,عزت-نفس,خودآگاهی,خودشناسی,
در صورت تمایل انتقادات , پیشنهادات و نظرات خود را از « اینـــجا » ارسال فرمایید
مطالب مرتبط دیگر
◄ بهداشت در ورزش کردن به چه معنی است؟
◄ آیا بی بندو باری جنسی و هرزه گری و تبرج ضد آزادی است؟
◄ قدم اول موفقیت و رشد و پیشرفت شناخت نیازهای فردی و اجتماعی است
◄ مسئله چيست و حلّ مسئله به چه چيزی اطلاق مي‌شود؟
◄ مصرف محصولات لبني و كلسيم باعث كاهش وزن نمي شوند
◄ دانستنی های جالب و خواندنی سری سوم
◄ الفبای زندگی ...!
◄ دانستنی های جالب سری چهارم
◄ آیا EQ مهمتر از IQ است؟
◄ آبا خانواده در سلامت روانی نقش دارد؟
◄ آیا سوال کردن و توانایی در طرح موضوع در موفقیت ما نقش دارند؟
◄ روانکاوی چیست؟ آیا همان روانشناسی است؟
◄ مام زمان علیه‌السلام ظهور می‌کنند و مردم زمان خود را نجات می‌دهند پس تکلیف مردم قبلی چه می شود؟
◄ رجعت چیست؟ آیا همان تناسخ نیست؟
◄ شناخت عسل طبیعی از تقلبی
◄ آیا از عوارض و آسیب های پنهان دروغ آگاه هستیم؟
◄ آیا می دانیم چرا غرب با پوشش و حجاب مخالفت و مبارزه می کند؟
◄ آيا مي دانيد زمستان 92
◄ همه بلاهایی که سرخ‌کردنی‌ ها بر سرتان می آورند
◄ بایدها و نبایدهای روزه داری
◄ تفاوت عشق و عادت چیست؟
◄ فايده های جالب حل کردن جدول!
◄ آیا می دانیم تکلیف جهزیه بعد از طلاق چه باید بشود؟
◄ اطلاعات عمومی اسفند92
◄ همه چیز در مورد لا اکراه فی الدین ..... آیا در دین هیچ اجباری نیست؟