»» پایگاه خبری و اطلاع رسانی جــارچی
ku

سوال کردن : پرسیدن ابهامات و تناقض ها برای برطرف شدن ناآگاهی ها که در افراد یک رویه ای مناسب به نام نگاه راه حل محور و به خاطر افزایش اطلاعات و آگاهی و رفع و کاهش ابهامات و دغدغه ها + تناقض ها با ایجاد یک آرامش مناسب فکری امکان انتخاب و تصمیم گیری مناسب را فراهم نموده و بدین ترتیب میزان اشتباهات و بالطبع میزان شکست ها و سرخوردگی های ناشی از آن کاهش می یابد.

طرح موضوع : مشخص کردن و بررسی مورد و مسله ای که با آن مواجه شده ایم که سبب افزایش شناخت ما نسبت به موضوع و در اختیار داشتن گزینه ها و راه حل ها ی مختلف برای عبور از آن می گردد

مهارت در طرح مسله

ما در زندگي روزمره خود به طور مداوم در حال حل مسئله هستيم. برخي از اين مسائل ساده هستند، ولي برخي ديگر به فعاليت هاي فكري پيچيده اي نياز دارند. مسائل مهم زندگي چنانچه حل نشده باقي بمانند، استرس رواني ايجاد مي كنند كه در نهايت به فشار جسماني منجر مي شوندتوانايي حل مسئله ما را قادر مي سازد تا به طور مؤثرتري مسائل زندگي را حل كنيم.

آگاهی و شناخت مناسب نسیبت به مشکل می تواند شرایط و قدرت انتخاب و عملکرد ما را بالا ببرد تا گزینه صحیح را پیدا کنیم و تصمیم درستس را اتخاذ نماییم.

پیش فرض مهارت طرح مسله در زندگی مهارت تفکر و نگاه راه حل محور است

برای هر مشکلی راه حلی حتما وجود دارد که به سادگی با تمرکز و آرامش می توان آنرا پیدا کرد این راه حل را یا ما خود می توانیم بیابیم و یا با کمک و مشورت از دیگران می توانیم بدست آوریم.

ضعف در توانايي حل مسئله چه مشكلاتي ايجاد مي كند؟

 واقعيت آن است كه تحقيقات بي شماري در سطح جهان نشان مي دهند كه ضعف يا ناتواني در مهارت حل مسئله با مشكلات و مسائل مهم بهداشتي و اجتماعي مرتبط است. برخي از اين مسائل عبارتند از خودكشي، اعتياد، بي بند و باري، ابتلابه ايدز و بزهكاري. حجم وسيعي از تحقيقات نشان مي دهد كه هرچه فرد توانايي بيشتري در حل مسئله داشته باشد، به همان اندازه در زندگي خود موفق تر و سالم تر خواهد بود
مهارت حل مسئله به افراد كمك مي كند تا به صورت منطقي و منظم به حل مسائل و مشكلات خود بپردازند. در حل مسئله بايد به نكاتي توجه داشت.

برخي از افراد زماني كه با مشكل يا مسئله اي مواجه مي شوند، شروع به سرزنش ديگران مي كنند.
باورهاي غلط:
 معمولاً اين افراد اعتقاد دارند كه
-انسان قوي در زندگي خود دچار مشكل نمي شود ياروبه رو شدن با مشكلات نشان دهنده ضعف و ناتواني است.
-اگر انسان درست عمل كند، هيچ گاه در زندگي خود با مشكل روبه رو نمي شود.
-اگر مشكلي وجود دارد، حتماً مقصري هم وجود دارد، بايد مقصر را پيدا و تنبيه كرد.
-بعضي از مشكل ها را نمي توان حل كرد.
-در زندگي بايد سعي كرد كه اصلاً مشكلي پيدا نشود.

مشورت نوعی سوال کردن

مشورت با سرزنش و پند و نصیحت های خبری فرق می کند

سرزنش در سوال کردن فرد به این صورت است که فرد شنونده شروع به مرور عیب ها و اشتباهات سوال کننده می کند و روحیه و ذهن اورا به هم میریزد به اصطلاح دلش را خالی می کند .

پند و نصیحت خبری : در این مورد افرادی توصیه هایی که حالت خبری دارند یعنی احتمال های خیالی و آسیب رسانی را به سوال کننده می دهند بیان  می کنند و به جای کمک کردن در تشخیص و شناخت بیشتر موضوع و دیدن مسله از زوایای دیگر در او ترسی مبهم از چیزهایی که قبلا برای آنها و یا دیگری اتفاق افتاره را تلقین می کنند

مشورت باید با اهلش باشد و به صورت کارا و مناسب نه صرفا انتقال تجربیات منفی و آثار و عواقب اشتباهات به فرد سوال کننده

هر کسی که انعطاف فکری و شخصیتی با ثبات  آگاهانه ای دارد در زندگی خود انتخاب های بهتری خواهد داشت و موفق تر است


در فرايند حل مسئله اولين قدم آن است كه نگرش درستي به مسئله داشته باشيم، يعني با خود بگوييم: روبه رو شدن با مسئله در زندگي يك امر طبيعي است و هر كسي در زندگي با مشكل روبه رو مي شود، مهم اين است كه بدانم حالاكه با اين مشكل روبه رو شده ام، چه كار بايد بكنم تا اين مشكل حل شود
در واقع تا صورت مسئله به درستي روشن و آشكار نباشد، نمي توان آن را حل كرد. بيان كلي مشكلات به صورت مبهم و كلي براي حل مسئله كافي نيست، بلكه بايد دقيقاً روشن كرد كه مشكل چيست و چرا به وجود آمده است در بيشتر مواقع مشكلات روشن و قابل تشخيص نيست و فرد بايد تلاش كند تا بتواند دقيقاً ابعاد مشكل يا مسئله را تعريف كند
در اين مرحله فرد بايد تلاش كند تا براي مسئله، راه حل هاي متعددي به دست آورد. در اين مورد لازم است فرد از تكنيكي به نام «بارش فكري» استفاده كند، به اين معنا كه هر راه حلي كه به ذهنش مي رسد را روي كاغذ بنويسد، حتي راه حل هاي غيرمفيد و بي اهميت. اين تكنيك موجب سيال شدن ذهن مي شود. براي پيدا كردن راه حل هاي زياد و متنوع، فرد بايد از منابع اطلاعاتي زيادي استفاده كند يعني هر چه فرد اطلاعات زياد و متنوعي در رابطه با مشكل خود به دست آورد، راه حل هاي بيشتري به ذهن او مي آيد. يكي از منابع اطلاعات مي تواند افراد متخصص و با تجربه در زمينه همان مسئله باشد. مثلاً اگر مشكل فرد بهداشتي يا درماني است، بهتر است اطلاعات دقيق را از پرسنل بهداشت و درمان مثل پزشكان يا پرستاران به دست آورد
بعد از اين كه فرد راه حل هاي زيادي به دست آورد، بايد با استفاده از تفكر نقاد، آنها را ارزيابي كند. مهم آن است كه هر كدام از راه حل ها ارزيابي، بررسي و سنجيده شود. بهتر است فرد از روش «اگر ... آنگاه ... خواهد شداستفاده كند. اين تكنيك باعث مي شود قبل از آنكه فرد اقدامي كند، بتواند پيامدهاي اقدامات خود را ارزيابي كند، سپس يكي از راه حل هاي مفيد و كم هزينه تر را براي اجرا انتخاب كندبعد از انتخاب بهترين راه حل، مراحل اجراي آن بايد روشن شود. بهترين راه حل ها اگر اجرا نشوند، فايده اي نخواهند داشت. راه حل ها را براي حل مسئله به ترتيب اولويت بايد اجرا كرد. نشانه بهترين راه حل، كم هزينه تر بودن، مفيد تر بودن و نزديك ترين راه براي حل مسئله و رسیدن به هدف است. اگر از يك راه حل امكان برطرف شدن مشكل ميسر نشد، نبايد نااميد شد بلكه بايد راه حل هاي ديگر را امتحان كرد.

نقش والدین و خانواده در شکل گیری این مهارت در افراد

اینجا است که نقش خانواده در موفقیت و سعادت افراد بار دیگر مشخص می شود که تثبیت آرامش فردی و اجتماعی مرهون یک خانواده پویا و فعال است از لحاظ فکری و عملکردی

-كمك كنند تا فرزندان به كسب توانايي مهارت حل مسئله در زندگي خود بيشتر احساس نياز كنند
-براي تقويت مهارت حل مسئله در فرزندان بايد به خصوصيات شخصيتي، احساسي و رفتاري آنان به طور ويژه توجه كنند
-در طرح حل مسئله به شرايط زمان و مكان نيز توجه داشته باشند كه آيا شرايط براي بيان آن مسئله آماده است يا خير
-از طريق همدلي با فرزندان مي توانند آنان را در حل مسئله كمك كنندبراي حل مسئله ضروري است اطلاعات دقيق و لازم را از منابع مطمئن به دست آورند
- با ايجاد باور و نگرش مثبت در فرزندان مي توان در حل مسئله گام هاي مؤثرتري برداشت
-اگر فرزندان براي حل مسئله از آنها كمك خواستند، بلافاصله راه حل ارائه نكنند، بلكه ابتدا از او بپرسند خودت چه راه حل هايي به ذهنت مي رسد و بعد به صورت غيرمستقيم او را در حل مسئله ياري كنند
-از طرح مسئله از سوي فرزندان استقبال كنند
-از به كار بردن جملاتي مانند «مشكل خودت است» و «به من ربطي ندارد» خودداري كنند
-به فرزندان ياد دهند كه هميشه اولين راه حل بهترين راه حل نيست و حتماً نياز به بررسي بيشتر و دقيق تري دارد
-به فرزندان آموزش دهند كه هميشه كوتاه ترين راه، بهترين راه نيست
-به فرزندان ياد دهند كه در مواجهه با انبوهي از مشكلات به هم تنيده سعي كنند تا مشكلات را از نظر اهميت و مهم بودن اولويت بندي كنند
-به فرزندان بياموزند كه اگر راه حلي را انتخاب كردند ولي به نتيجه نرسيدند، مايوس نشوند و به دنبال راه حل هاي ديگري براي حل مشكل باشند، چراكه شكست يك راه حل، پايان تمام راه حل ها نيست
اگر اجازه دهند فرزندان پاسخ سؤالاتشان را خود كشف كنند، در سنين بالاتر توانايي حل مسئله در آنها قوي تر خواهد بود
تمسخر راه حل هاي اوليه در فرزندان، كسب توانايي حل مسئله را در آنها به تاخير مي اندازد

سوال : اگر خانواده نتواند و یا ناتوان در ایجاد این توانایی در فرد باشد چه ........؟

ناهنجاری هایی که در جامعه مشاهده می شوند نتیجه همین ضعف در شخصیت افراد و عدم توانایی و آگاهی کافی در مدیریت زندگی در این افراد است و نباید آنها را رها کرد که خودشان به فکر برطرف کردن مشکلاتشات باشند بلکه با این نگاه این افراد تنها به سرخوردگی بیشتر خودشان و ایجاد زحمت و معضلات برای دیگران سوق می یابند.

جمع بندی

مراحل حل مسئله:

1– شناسايي يا طرح مسئله : مرحله اي كه در آن ذهن (افكار يا احساس) شخص با مسئله يا مشكلي رو به رو مي شود.

2– جمع آوري اطلاعات : براي اين كه مشكل يا مسئله دقيقاً مشخص و معلوم شود، ضروري است اطلاعات دقيق درباره آن موضوع را جمع آوري كند.

3– تعريف دقيق مسئله : در اين مرحله شخص با بررسي اطلاعات جمع آوري شده به ريشه و ماهيت مشكل خود پي مي برد.

4– توليد و خلق راه حل هاي مختلف : در اين مرحله شخص سعي مي كند راه حل هاي مختلف را از طريق بارش فكري، تعامل و هم انديشي با ديگران با دست آورد. همه راه حل هاي مختلفي كه به ذهنش خطور مي كند را بنويسيد .

هدف در اين مرحله، فقط پيدا كردن راه حل هاي گوناگون است ، نه اين كه كداميك از راه هايي انتخاب شده بهتر و قابل قبول تر است!

5– بررسي راه حل هاي گوناگون و انتخاب بهترين راه حل : در اين مرحله فرد هر يك از راه حل هايي كه در مرحله قبل يادداشت شده بود را با نمره ارزش گذاري مي كند تا دريابد، كداميك از راه حل ها كارايي بهتر و قابليت اجرايي بيشتري دارد و به نوعي زودتر و بهتر مي تواند مشكل يا مسئله را حل نمايد.

هدف در اين مرحله بر خلاف مرحله قبل ، قضاوت و داوري است و به بررسي كيفيت و محتواي راه حل ارائه شده را انتخاب كرده و به مرحله اجرا مي گذارد.

6– اجرا و ارزيابي: پس از انتخاب بهترين راه حل و اجراي آن، ارزيابي از مشكل يا مسئله، آغاز مي شود.

اگر راه حل انتخاب شده موفقيت آميز باشد ، مشكل خاتمه پيدا مي كند. اگر موفقيت آميزنبود اولويت بعدي را به مرحله اجرا مي گذارد.

در صورتي كه فرد نتواند با پياده كردن راه حل هاي ارائه شده به حل مسئله برسد، امكان دارد تعريف درست و دقيقي از مشكل نداشته است، پس توصيه مي شود مجدداً مراحل را از تعريف دقيق مسئله شروع و ادامه دهد.

راهكارهاي لازم بر كسب  مهارت حل مسئله:

1– كمك كنيم تا ديگران به كسب توانايي مهارت حل مسئله در زندگي خود بيشتر احساس نياز نمايند.

2– براي تقويت مهارت حل مسئله در خود يا ديگران بايد به خصوصيات شخصيتي، احساسي و رفتاري خود و آنان توجه ويژه داشته باشيم.

3– در طرح حل مسئله به شرايط زمان و مكان نيز توجه داشته باشيم كه آيا شرايط براي بيان آن مسئله آماده است يا خير؟

4– از طريق همدلي با ديگران مي توانيم آنان را در حل مسئله كمك كنيم بدون آن كه در بيان آن مقاومت ايجاد نماييم.

5– براي حل مسئله ضروري است اطلاعات دقيق و لازم را از منابع مطمئن كسب نماييم.

6– با ايجاد باور و نگرش مثبت مي توان در حل مسئله گام هاي مؤثرتري برداشت.

7 – اگر كسي براي حل مسئله از ما كمك خواست، بلافاصله راه حل ارائه ندهيم، بلكه ابتدا از او بپرسيم: خودت چه راه حل هايي به ذهنت مي رسد؟ و بعد او را در مسير حل مسئله راهنمايي كنيم.

8– از طرح مسئله يا مشكل از سوي فرزندان يا دوستان و نزديكان استقبال نماييم.

9– از به كار بردن كلماتي مانند مشكل خودت است، به من ربطي ندارد، و ... خودداري كنيم.

10– هميشه اولين راه حل بهترين راه حل نيست، حتماً نياز به بررسي بيشتر و دقيق تري دارد.

11– به ياد داشته باشيم كه هميشه كوتاه ترين راه، بهترين راه نيست.

12– در مواجهه با انبوهي از مشكلات به هم تنيده سعي كنيم تا مشكلات را از نظر اهميت و مهم بودن اولويت بندي كنيم.

13– اگر راه حلي را انتخاب كرديم ولي به نتيجه نرسيديم، مأيوس نشده، به دنبال راه حل هاي ديگري براي پيدا كردن حل مشكل يا مسئله باشيم، چرا كه شكست يك راه حل، پايان تمام راه حل ها نيست.

14– اگر اجازه دهيم كودكان پاسخ سؤالاتشان را خود كشف كنند، در سنين بالاتر توانايي حل مسئله بيشتري را خواهند داشت.

15– تمسخر راه حل هاي اوليه در كودكان ، كسب توانايي، حل مسئله را در آن ها به تأخير مي اندازد.

نیکو سوال کردن، نصف علم است. "پیامبر اکرم (ص)"

با سپاس از سهیلا آموزگار و پردیس تولایی نژاد




*** بیشتر ***
ارسالی از   گروه جارچی   1396/08/27 | بازدید : 1224
مدیریت,موفقیت,سوال,طرح,مشکل,زندگی,
در صورت تمایل انتقادات , پیشنهادات و نظرات خود را از « اینـــجا » ارسال فرمایید
مطالب مرتبط دیگر
◄ نکاتی در زمینه اصلاح الگوی مصرف غذا
◄ مصرف محصولات لبني و كلسيم باعث كاهش وزن نمي شوند
◄ نقش حدس زدن در موفقیت و رشد علمی و شخصیتی چیست؟
◄ مهارت نه گفتن و توان نه شنیدن داریم؟
◄ رایحه انرژی‌زا و نشاط‌ آور
◄ آیا این 101 واژه قدرتمند را می شناسیم؟
◄ آیا می دانیم چه آرامشی واقعی و ماندگار است؟
◄ همه چیز در مورد استرس ویژه نامه
◄ نام قدیم برخی از شهرهای ایران
◄ آیا مي دانيد پاییزی 92
◄ نکاتی برای کسب و کار جدید
◄ آیا بیداری اسلامی و یا بیداری فطری؟
◄ پیام های ویژه سلامتی
◄ آیا از حقوق خود در خانواده آگاهی داریم؟
◄ آیعزت نفس یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از معضلات ومشکلات است؟
◄ دانستنی های جالب سری چهارم
◄ دانستنی های سری دو
◄ خواص باور نکردنی شلغم
◄ آیا بیکار هستید؟
◄ چگونه رِبـــــا یک جامعه را به نابودی می کشاند؟
◄ آیا روح بعد از مرگ هم باقی می ماند؟
◄ آيا مي دانيد زمستان 92
◄ شاید باورهای نادرستی در مورد کمردرد داشته باشیم؟
◄ آبا خانواده در سلامت روانی نقش دارد؟
◄ مام زمان علیه‌السلام ظهور می‌کنند و مردم زمان خود را نجات می‌دهند پس تکلیف مردم قبلی چه می شود؟