»» پایگاه خبری و اطلاع رسانی جــارچی
ku

گوشت به تدریج رشد می کند ولی یکباره خورده می شود. آبرو هم به تدریج حاصل می شود و با غیبت، یکباره از میان می رود. نتیجه زحمات فرد غایب را غیبت کننده یک جا به هدر می دهد. 


تعریف غیبت
  غیبت به سخن یا  ایما و اشاره و یا هر رفتار و گفتاری درباره کسی که غایب بوده و در مجلس حضور ندارد گفته می شود به طوری که اگر مطلع شود ناراحت و ناراضی شود. بنا بر این، معیار و شاخص غیبت رضایت و عدم رضایت فرد غایب است نه راست و دروغ بودن سخن.
  متأسفانه غیبت به دلیل آنکه به راحتی و بدون هزینه ظاهری و در همه جا و همه وقت قابل طرح و تکرار می باشد و نیز به جهت کاسته شدن از قباحت و زشتی آن، در بعضی مجالس و محافل جزء گناهانی است که چندان مورد ناراحتی و انزجار غیبت کننده و شنونده غیبت واقع نمی شود.


مقابله با این گناه کبیره
1- یادآوری عواقب تلخ دنیوی و عذاب دردناک اخروی، با مطالعه و مرور آیات، روایات و حکایت ها، در دوری از غیبت بسیار موثر است. به طور مثال در سوره نور، آیه ۱۹ آمده است: "کسانی که دوست می دارند خصلت ناشایسته ( و انواع قبایح و زشتی ها) درباره کسانی که ایمان آورده اند فاش شود، برای ایشان عذابی دردناک در دنیا و آخرت خواهد بود." و در سوره حجرات آیه ۱۲ غیبت به خوردن گوشت برادر مرده تعبیر شده است. در تفسیر آیه مذکور و فلسفه تشبیه غیبت به خوردن گوشت برادر مرده چنین آمده است:
الف- مرده روح ندارد تا از خود دفاع کند شخص مورد غیبت نیز حضور ندارد تا از خود دفاع کند.
ب- آبروی رفته باز نمی گردد و قابل جبران نیست. گوشت مرده هم که خورده شود قابل جبران نیست.
ج -گوشت به تدریج رشد می کند ولی یک باره خورده می شود، آبرو هم به تدریج حاصل شده و با غیبت یک باره از میان می رود. نتیجه زحمات فرد غایب را غیبت کننده یک جا به هدر می دهد. ( برگرفته از تمثیلات، محسن قرائتی ص ۷۹)
  احادیث فراوانی در این باره در کتب حدیث تجمیع و تنظیم شده است که طرح آنها خود کتابی مفصل و مستقل خواهد شد؛ لذا در این محضر به یک حدیث از امام صادق (ع)  اکتفا می شود: "غیبت بر هر مسلمانی حرام است و جز این نیست که غیبت، حسنات را از بین می برد و همان گونه که آتش هیزم را. (گناهان کبیره ج ۲، ص۲۹۳)
۲ - تداعی ثواب پرهیز از غیبت و تمرکز ذهنی بر آثار و برکات غلبه بر عوامل زمینه ساز غیبت، نقش بسیار مهم و مؤثری را در ترک این گناه کبیره دارد.
۳ - وارد نشدن به محیط و فضای غیبت، بسیار آسان تر از وارد شدن و غیبت نکردن است. وظیفه شرعی ما این است که اگر در محیطی واقع شدیم که این گناه در آن رایج است یا باید مانع ادامه غیبت شویم که گاهی بسیار مشکل یا غیر ممکن است و یا از محیط فاصله بگیریم. بنابراین، وارد نشدن در محیط گناه، راحت ترین راه پرهیز از گناه است.
۴ - هم نشینی و معاشرت با افراد متدین، آگاه و با فضیلت، نه تنها ریشه گناهان را می سوزاند بلکه فرصت های رشد و بالندگی و عبادت را فراهم می سازد.
۵ - در بسیاری مواقع، ریشه غیبت در حسادت، احساس حقارت، بدبینی، پرحرفی، کوته بینی، عصبانیت و سایر رذایل اخلاقی است؛ لذا برای اصلاح و پاکسازی واقعی مجالس و محافل از گناهان ازجمله غیبت، می بایست نسبت به سوزاندن ریشه های اصلی رذایل همت گماشت.
۶ - طرح و تبیین خوبی های دیگران و پنهان نمودن بدی های آنها  تمرین خوبی است برای زدودن گناه مذکور از نشست های خانوادگی و فامیلی و ....
  این نکته مهم بر اساس حدیثی از امیرمؤمنان علی (ع) یادآوری شد که فرموده اند: "برای تربیت خویش همان کافی است که با دیگران به همانگونه برخورد کنی که می پسندی با تو به همان گونه برخورد کنند."
  آیا دوست داریم دیگران علیه ما صحبت کنند و آنچه را مایل نیستیم دیگران درباره ما بدانند و افشاء کنند؟ مگر نه این است که همگان عیب ها و گناهان خود را می پوشانند و موفقیت ها و داشته های مثبت خود را آشکار می سازند؟
۷ - انسان جاهل اول حرف می زند بعد فکر می کند، انسان عاقل اول فکر می کند و بعد حرف می زند. انسان جاهل هر آنچه به ذهنش می آید بر زبانش جاری می کند. انسان عاقل هر آنچه عقیده و ایمان و عقلش جایز می داند به زبان می آورد؛ پس عاقل اهل غیبت و بیهوده گویی نخواهد شد.
۸ - آخرین مرحله، جریمه است. اگر تصمیم گرفتیم غیبت نکنیم ولی لغزیدیم و غیبت کردیم؛ مثلا یک روز روزه بگیریم. صدقه بدهیم.

گوش دادن به غیبت نیز حرام است
  همان طور كه غیبت كردن حرام است، گوش دادن به غیبت هم گناه به حساب آمده و حرام می باشد. از برخی روایات استفاده می شود كه گوش كننده غیبت همانند غیبت كننده است؛ چنان كه امام علی (ع) فرمود: " گوش كننده به غیبت نیز غیبت كننده است."
  از برخی روایات استفاد می شود كه رد كردن غیبت واجب است و در روایتی از رسول اكرم (ص) رد كردن غیبت را باعث دفع شر و بدی از غیبت كننده عنوان نموده اند. امام صادق (ع) به نقل از رسول خدا فرمود: "آگاه باش كسی كه بر برادر خود منت بگذارد و غیبتی را كه در مجلسی درباره او شنیده است رد كند، خداوند متعال هزار باب از بدی در دنیا و آخرت از او رد می كند و اگر با وجود توانمندی از این كار خودداری ورزد، برای او مثل گناه كسی است كه هفتاد بار او را غیبت كرده باشد، خواهد بود."
  روایت دیگری در این زمینه از رسول خدا (ص) آمده است. آن بزرگوار فرموده اند: "ای علی! كسی كه نزد او برادر مسلمانش غیبت شود و بر یاری كردن برادرش - دفع غیبت او - توانا باشد و او را یاری نكند، خداوند او را در دنیا و آخرت رسوا می كند."
  گاهی شنونده غیبت با برخی حركات مشوق غیبت كننده می شود، مثلاً وقتی غیبتی می شود مكرر "استغفار" كند یا كلامی مثل "عجب" و... بگوید. این حركات، غیبت كننده را به ادامه كار تشویق می كند و طبعا حرمت آن محرز و مسلم است.


تبصره و تذکر مهم:
  در پایان ذکر این نکته لازم است که به هنگام تصمیمات سرنوشت سازی چون ازدواج، افشای بعضی مسائل که در ساماندهی ازدواج پایدار لازم است بی اشکال و حتی گاهی لازم است.


پژوهشگر: سعید سلیمانیان راد




*** بیشتر ***
ارسالی از   گروه جارچی   1396/09/22 | بازدید : 1307
غیبت,رذیله,عیب,گوشت,مدیریت,
در صورت تمایل انتقادات , پیشنهادات و نظرات خود را از « اینـــجا » ارسال فرمایید