»» پایگاه خبری و اطلاع رسانی جــارچی
ku


http://nargil.ir/plant/images/pic/349/Jasminum sambac 17.jpeg

http://nargil.ir/plant/images/pic/349/Jasminum sambac 2.jpg

گل یاس رازقی  -  ARABIAN JASMINE
JASMINUM SAMBAC : نام علمی
  OLEACEAE  - زيتون : خانواده
جنوب و جنوب شرق آسیا : بومی منطقه
گل رازقی : نام های دیگر
خاک و تغذیه دمای ایده آل محیط آبیاری و رطوبت نور محیط
مخلوط خاک متشکل از دو قسمت پیت ماس ، یک قسمت لوم ، دو قسمت ماسه
11 درجه سانتیگراد
کمی مرطوب
خیلی زیاد


 گل یاس رازقی:

    گل یاس رازقی گونه ای درختچه ای کوچک و یا تاک رو با برگ های براق به رنگ سبز تیره و معطر از گل های کوچک سفید از جنس Jasminum و خانواده Oleaceae است .
    هرچند به عنوان یاسمن عربی در زبان انگلیسی شناخته میشود ولی بومی عربستان نیست و زیستگاه های بومی آن آب و هوای مرطوب استوایی جنوب و جنوب شرق آسیا است ولی در آب و هوای منطقه خاور میانه نیز رشد خوبی دارد.
    گل یاس رازقی، گل ملی فیلیپین شناخته شده است که در آنجا به عنوان Sampaguita شناخته میشود. همچنین یکی از سه گل ملی اندونزی و در آنجا با عنوان Melati Putih شناخته میشود.
    بررسیهای دقیق آزمایشگاهی نشان داده است که مقدار مطلق عطر گل رازقی و تیره یاس ها در ساعات اولیه بامداد نخستین روز شکفتن گل ( حدود ساعت هشت ) بیشتر از همه اوقات است .
    دانشمندان گیاه شناس سه گونه متمایز از این گل به نامهای زیر تشخیص داده اند : 1 ـ گونه بلا Bela : در مصر ، شبه جزیره عربستان ( زنبق کویت و بحرین ) و بنگال . ۲ ـ گونه موتیا Motia : در پنجاب هندوستان و سریلانکا . ۳ ـ گونه موگرا Mogra یا Moghra : در هندوستان ، چین ، افغانستان و ایران .
    نظر به اینکه مردم خوش ذوق کشور ما از قدیم گلهای معطر را بیشتر دوست می داشتند ، به پرورش این گل در شهرهای مختلف کم و بیش همت گماشتند ولی چون آب و هوای مطلوب آن سرزمینهای معتدل گرم و مرطوب می باشد ، امروزه پرورش آن بصورت گلدانی در استانهای گیلان ، مازندران ، فارس و خوزستان بیشتر متداول است .
    در استانهای جنوبی و مناطقی که خطر سرمازدگی وجود ندارد ، یاس رازقی را در هوای آزاد پرورش می دهند و ساقه های نازک آنرا به داربست یا دیوار می بندند .
    یاس رازقی 0.5 تا 3 متر (1.6 تا 9،8 فوت) ارتفاع دارد و به طور گسترده ای برای گل های جذاب و معطر آن کشت می شود.
    بوته گل رازقی پُر شاخ و برگ و نیمه بالارو است .برگهای آن دائمی ، صاف ، بیضی شکل و بی کرک با گلهای درشت ، پُر پَر که از نیمه اردیبهشت به بعد در طول مدت تابستان گلهای آن مرتبأ شکفته میشوند و هر گل حدود یک هفته تا ده روز دوام دارد .
    در استانهای کرانه دریای خزر که هوای زمستانی سرد است ، حتمأ باید گیاه را از گزند سرما محفوظ داشت و آنرا به مکان های پوشیده منتقل نمود و طبعأ در شهرستانهای مرکزی که سردتر است نگهداری این گل جز در گلخانه میسر نیست .
    چون گلهای رازقی و یاس رازقی از گروه نباتات آهک گریز میباشند ، خاک گلدان آنها باید بکلی فاقد مواد آهکی بوده و حتی آبی که به آنها داده می شود نباید قلیائی و دارای مواد آهکی باشد
    دفعات آبیاری به مقتضای فصل و درجه حرارت محیط فرق می کند . در تابستان بویژه در موسم گل دادن باید روزی یکبار به آن آب داد .
    از موقعیکه غنچه گلها ظاهر می شود حتمأ باید بپای بوته کود داد . بهترین کود طبیعی که باغبانان با تجربه مصرف می کنند ، شیره کود گوسفندی است و طرز تهیه آن بدین طریق است که ۲ الی ۳ قاشق سوپخوری شیره کود را پس از بهم زدن بپای هرگلدان می ریزند . در محلهائی که تهیه کود طبیعی دشوار است ، مصرف کود شیمیائی مخلوط سولفات آمونیم و فسفات آمونیم به نسبت ترتیب سه و یک و بقدر یک قاشق غذا خوری در هر دو هفته از اواسط بهار به بعد توصیه می شود .
    از این گل برای تولید عطر و چای معطر استفاده می شود.
    گل رازقی و یاس رازقی را معمولا از طریق خوابانیدن شاخه ، قلمه زدن و کشت پاجوش زیاد می کنند. لیکن ممکن است آنها را با پیوند نیز زیاد کرد .
    تکثیر بوسیله خوابانیدن شاخه : برای این منظور شاخه های بلند یکی دو ساله قسمت پائین بوته را در اواسط فصل بهار درون جعبه چوبی یا گلدان محتوی شن شسته نرم می خوابانند . بطوریکه سرشاخه ها با دو سه جوانه از خاک بیرون باشد . با انجام آبیاری مرتب پس از چندی از ساقه های درون شن ریشه های تازه می رویند . شش هفته بعد هنگامیکه ریشه ها رشد کافی یافتند باید شاخه ها را از زیر گلدان بریده و نهالهای جوان ریشه دار را درون گلدانهای حاوی خاک مناسب که قبلا ذکر شده بکارند تا بوته های مستقلی بوجود آیند . معمولا جهت تسریع عمل ریشه دادن ، قبل از خوابانیدن ساقه کمی از پوست شاخه را که درون جعبه یا گلدان قرار میگیرد با چاقو برش می دهند . باید دانست که چون خوابانیدن شاخه ها در سطح خاک جعبه یا گلدان فقط در مورد شاخه های زیرین امکان پذیر است و شاخه های فوقانی را نمی توان بعلت خطر شکستن بسطح زمین رسانید لذا بدین جهت ممکن است گلدانهای سبک وکوچکتری تهیه نموده شاخه های جوان بالای بوته را از سوراخ زیر گلدان داخل گلدان کرد و درون آن مقداری شن شسته ریخت و گلدانهای هوائی روی شاخه ها را بوسیله قیم در هوا نگهداشت یا روی طاقچه دیوار قرار داد . پس از ریشه دادن با ترتیبی که ذکر شد آنها را به گلدانهای جداگانه منتقل نمود . ذکر این نکته نیز لازم است که چون بر اثر قطع یکباره شاخه های ریشه دار بیم خشک شدن گیاه میرود بهتر است بریدن شاخه ها بتدریج صورت پذیرد. بدین ترتیب که پس از حصول اطمینان از رویش ریشه کافی ابتداء از زیرگلدان باندازه یک سوم قطر شاخه را برید و پس از یک هفته برش قبلی را تا دو سوم قطر شاخه عمیق تر کرد و سرانجام هفته بعد شاخه را از زیر گلدان بکلی قطع کرد و درون گلدان های جداگانه کاشت .
    تکثیر با قلمه : قلمه ها را باید در بهار قبل از باز شدن چشمها و رویش جوانه ها از شاخه های قوی یکی دو ساله که گل داشتند ، انتخاب نمود و آنها را به مدت یک هفته درون گونی کنفی یا پارچه کرباس مرطوبی پیچید و با پاشیدن آب پارچه را مرطوب نگهداشت . در پایان هفته آنها را به قلمه های کوچک تقسیم کرد بطوریکه هر قلمه ۳ ـ ۴ چشم داشته باشد . سپس قلمه ها را درون گلدانهای حاوی شن شسته کاشت و منتظر شد تا بعد از ۵ ـ ۶ هفته که قلمه ها ریشه کافی دادند آنها را به گلدانهای اصلی که تناسب خاک آن قبلا ذکر شده است انتقال داد .
    تکثیر از راه پیوند : گل رازقی و یاس رازقی را می توان بوسیله پیوند روی یاس سفید (چمپا) نیز زیاد کرد . در بهار پیوند شکمی یا مجاورتی مناسب است و در پائیز پیوند شکافی رجحان دارد . حسن این طریق تکثیر آن است که چون یاس سفید را می توان تقریبأ در هر نوع آب و خاک عمل آورد و نظیر گلهای رازقی و یاس رازقی به خاک هوموسی اراضی جنگلی احتیاج ندارد و با پیوند آنها روی پایه یاس می توان از زحمت تهیه خاک هوموس رهائی یافت و از دادن آب قلیائی نیز نگران نشد .
    عطر گیری : در کشورهائی که کاشت گل رازقی و گونه های مختلف یاس در سطح وسیع و هوای آزاد متداول است ، صنعت عطر گیری فعالیت گسترده ای دارد . بنا به مندرجات آمار بین المللی ، تولید عطر گلهای تیره یاس در سال ۱۹۷۲ در کشورهای مختلف بقرار زیر بوده است : مصر ۳۵۰۰ کیلو گرم الجزایر ۶۰۰ کیلو گرم مغرب ۲۰۰۰ کیلو گرم فرانسه ۶۰۰ کیلو گرم ایتالیا ۱۸۰۰ کیلو گرم اسپانیا ۴۵۰ کیلو گرم اتحاد جماهیر شوروی و چین ( که تولید قابل ملاحظه و نامعلومی داشته اند ) در کشور چین این گلها را بیشتر برای معطر ساختن چای و تهیه عطری کشت می کنند . کارخانجات عمده عطرکشی در حومه شهر بزرگ کانتون متمرکز است. در هندوستان برای استخراج عطر رازقی گلبرگها را پَرپَر کرده ، روی دانه های کنجد می ریزند . سپس با عصاره گرفتن روغن کنجدهای معطر عطر مطلوب را بدست می آورند . در صنعت پیشرفته امروزی عطر رازقی را از طریق خیساندن گلبرگها در اتر نفت Etheropetrol یا بنزن Benzene استخراج مینمایند . ( نباید بنزن یا روغن بن با بنزن متعارف اشتباه شود . بنزن با فرمول شیمیائی C6 H6 آبگونه فرار و بی رنگی است که از قطران یا قیر ذغال سنگ بدست می آید و در لباس شوئی برای زدودن لکه های چربی و رنگ سازی مصرف می شود ) عطر رازقی گرانبهاترین عطر طبیعی است و گفته می شود که تهیه آن بصورت ساخت صنعتی امکان ندارد 


نکات و توجهات :

در فصول گرم هر 2 هفته یکبار از کود کامل استفاده نمایید(انواع مختلف ان در قسمت خاک وکود فروشگاه نیز معرفی شده اند).یک قاشق کوچک کود را در یک لیتر اب حل نمایید وبه صورت ابیاری به گیاه بدهید.

بهتر است از اب تصفیه شده استفاده نمایید.در فصول سرد یکبار در هفته ودر فصولگرم هفته ای 3بار ابیاری کنید.رازقی در تابستان به گل می نشیند و خانه شما را معطر می کند. در مناطقی مثل نواحی شمال کشور در فضای باز به آسانی رشد می کند، اما از آن جایی که نسبت به سرمای زمستان حساس است در نواحی سرد باید در گلدان کاشته شود و در زمستان به داخل ساختمان منتقل گردد.اضافه کردن مکمل های غذایی در فصول گرم به گلدهی رازقی کمک می کند.در فصول سردهر ماه یکبارودر فصول گرم هر 2 هفته یکبار از کود کامل استفاده نمایید(انواع مختلف ان در قسمت خاک وکود فروشگاه نیز معرفی شده اند).یک قاشق کود را در یک لیتر اب حل نمایید وبه صورت ابیاری به گیاه بدهید.

در دادن کود شیمیایی باید دقت شود که زیاده روی نشود.در صورت زیاده روی در مصرف کود وسموم شیمیایی باعث ایجاد مسمومیت در گیاه میشوید. مقدار صحیح مصرف حدودا یک قاشق چای خوری کود را در یک لیتر اب حل نمایید وبه صورت ابیاری هر 2 هفته یکبار به گیاه بدهید

افتاب ملایم باشد وافتاب تند اهواز قطعا برای این گیاه بویژه در فصل تابستان مضر است.داخل منزل در محلی نورگیر میتوانید گیاه را نگه داری کنید.


حشره هایی مث شته که خال های سیاه و سبز دارن = ابتدا گیاهتان را بامحلول رقیق اب ولرم وصابون (یا چند قطره مایع ظرفشویی)ویا حشره کش های خانگی سمپاشی نماید ودر صورت رفع نشدن مشکل مجددا مکاتبه نمایید تا سم مناسب تجویز شود

رازقی در تابستان به گل می نشیند .نسبت به سرمای زمستان حساس است در نواحی سرد باید در گلدان کاشته شود و در زمستان به داخل ساختمان منتقل گردد..کود مورد استفاده نیز باید کاملا پوسیده باشد وبا خاک باغچه مخلوط شود.

بوته گل رازقی پُر شاخ و برگ و نیمه بالارو است . برگهای آن دائمی ، صاف ، بیضی شكل و بی كرك با گلهای درشت ، پُر پَر ، سفید رنگ و بسیار معطر Jasminum Sambac Sol می باشد . .یاس سفید گیاه رونده و طبی دارای برگ‌های نسبتاً بریدگی‌دار و خوشه‌هایی از گل‌های بسیار معطر و کوچک سفید رنگ، به همراه غنچه و شکوفه‌هایی صورتی رنگ است. یاس سفید گیاهی نیمه دائم سبز است که بر اثر پیچیدن خود را حمایت کرده و بالا می‌کشد. و نام لاتین آن Jasminum officinaleاست.در استانهای جنوبی و مناطقی كه خطر سرمازدگی وجود ندارد ، یاس رازقی را در هوای آزاد پرورش می دهند و ساقه های نازك آنرا به داربست یا دیوار می بندند




*** بیشتر ***
ارسالی از   گروه جارچی   1396/08/27 | بازدید : 1921
,
در صورت تمایل انتقادات , پیشنهادات و نظرات خود را از « اینـــجا » ارسال فرمایید