»» پایگاه خبری و اطلاع رسانی جــارچی
ku

 آن چه بايد درباره تئاتر خياباني بدانيم

 رضا آشفته: تئاتر خياباني از عنوانش پيداست که از چه جايگاه و تعريفي برخوردار است و به چه منظوري اجرا مي‌شود. در اين عنوان دو واژه‌اي از شکل رسمي تئاتر، خبري نيست، بلکه تئاتر در خيابان و براي عموم مردم و بر پايه مسائل روزمره اجرا مي‌شود.

 تئاتر خياباني از چهارچوب‌هاي رسمي تئاتر تبعيت نمي‌کند چون‌ نمي‌خواهد خود را در حصار بسته‌اي قرار دهد و چندان نيز پاي‌بند تفکرات بسيط و عميق نيست، زيرا‌ با عموم مردم سر و کار دارد و در مدت زمان محدودي بايد خود را به مخاطبان در حال گذرش نشان دهد.

 تئاتر خياباني از وجوه مستند و اجتماعي برخوردار است و درباره مسائل روز مردم اظهارنظر مي‌کند و يا مردم را نسبت به‌ مسائل بيشتر آگاه مي‌سازد. در تئاتر خياباني، گيشه حذف مي‌شود چون قرار نيست که بده و بستان مادي بين هنرمندان و مردم صورت بگيرد. اين نوع نمايش‌ها عموماً رايگان هستند. البته در ايران ما تئاتر خياباني وابسته به مراکز و نهادهاي فرهنگي است و طبق قراردادي که بين گروه‌هاي نمايشي و نهاد مربوطه امضاء شده‌ يک گروه موظف است ‌در محل‌‌هاي خاص و در چند نوبت معين کارش را عرضه کند. از قبل نيز طرح و ايده اجرايي، مطالعه شده و مجوز گرفته است. شايد براي پردازش برخي از مفاهيم عمومي و اجتماعي برگزاري چنين تئاترهايي ممکن و ضروري بنمايد، اما اين روند در مفهوم کلي تئاتر خياباني مداخله‌جويانه است.

تئاتر خياباني نظام‌مند نيست و از يک رويه مشخص پيروي نمي‌کند، بلکه به شکل هرازگاهي برگزار مي‌شود. در تمام جوامع دنيا چه مدرن و چه در حال گذار از سنت به مدرنيته و چه حتا پست مدرن پديده‌ها، بحران‌ها و معضلات خاص خود وجود دارد. ما که يک جامعه سنتي رو به مدرن داريم، مطمئناً در حال عبور از معضلات فکري و اجتماعي خاصي خواهيم بود. همه نيز بر آن آگاه هستيم و براي کنار آمدن با آن نيز‌ گفت‌وگوي منطقي داريم و چالش‌ها گاهي آزار دهنده خواهند شد. بنابراين تئاتر خياباني در چنين موقعيتي بهتر از هر جاي دنيا به مسائل، معضلات و مشکلات پاسخ خواهد داد.

 هنرمند با يک حس متعهدانه و مسئولانه و دلسوزانه بر آن است تا مردم را وا ‌دارد درباره خودش و مسائلش بيشتر فکر کند و آگاهي جمعي و عمومي را بالاتر ببرد. اگر ما آگاه شويم و ميزان آگاهي ما بيشتر و بيشتر شود، آن وقت ديگر به راحتي مي‌توانيم در حل و فصل معضلات خود مطمئن‌تر بکوشيم. در صورت پايين بودن آگاهي، تغيير و تحول نيز به کندي صورت مي‌گيرد و گاهي نيز با بحران شديد مواجه خواهد شد. تئاتر خياباني بر آن است، مثل يک روزنامه يا برنامه تلويزيوني و البته با بيان شفاف‌تر، در اين آگاهي بخشي بکوشد و نمي‌خواهد فاصله‌اي بين خود و مردم ايجاد کند بلکه بر آن است تا فاصله‌ها را بردارد و در پيوندي متفکرانه و بر پايه برقراري يک وضعيت مطلوب‌تر کشمکش ممکن را به سرانجامي برساند.

 در تئاتر خياباني گروه هنرمندان پيش از مخاطبان خود در وجود يک مسئله آگاه شده‌اند و حتي درباره چگونگي خروج از آن نيز مطالعاتي را انجام داده‌اند، بنابراين آن‌ها در صدد خواهند بود تا در يک موقعيت زنده و فراروي مخاطبان و با مشارکت گذاشتن آن مسئله در يک بستر نمايشي، همه را دعوت به تفکر و پيدا کردن راه خروج از يک مسئله کنند. يعني نوعي آگاهي رد و بدل مي‌شود. اگر روزهاي اول انقلاب را به خاطر بياوريم و يا در روزنامه‌ها و مجلات آن زمان مروري داشته باشيم، درمي‌يابيم که تعداد گروه‌هاي‌ تئاتر خياباني خيلي بيشتر از حد انتظار بوده است. اين هنرمندان به شکل خودجوش و نظرگاه‌هاي سياسي خود را با مردم در ميان مي‌گذاشتند. هدف برخي هم دعوت و تهييج مردم در ادامه انقلاب بوده است.

 گروه‌هاي ملي ـ مذهبي، گروه‌هاي چپ، گروه‌هاي ليبرال و... بر آن بودند که در اين فضا که از آزادي نسبي نيز برخوردار بود، بر تعداد مخاطبان و هواداران خود بيفزايند. به عبارت ديگر چندان هم منطق هنري و زيبايي‌شناسانه در توليد آثار مدنظر نبود، بلکه همان اهداف سياسي ملاک و معياري بود براي رو در رويي با مردم. حالا در زمانه حاضر پديده‌هاي اجتماعي خاصي هستند که از طريق تئاتر خياباني و به شکل خودجوش و کاملاً غير حرفه‌اي مي‌توانند بستر رو در رويي با مردم را فراهم کنند. فقط هم خيابان نيست که مي‌تواند چنين اتفاقي را ايجاد کند. حتي فضاهاي سربسته مانند مترو، ايستگاه اتوبوس، خود اتوبوس، پارک‌ها، ادارات و سازمان‌هاي خصوصي و دولتي، کارخانه‌ها، سربازخانه‌ها و حتي خانه و خانواده نيز از چنين امکاني برخوردار هستند. پس تئاتر خياباني در هر جايي غير از تالارهاي نمايشي،‌ بيشتر از جايگاه معمول و تاثيرگزاري‌اش برخوردار خواهد شد. قرار نيست که ما صرفاً مردم را با يک تئاتر مواجهه کنيم، بلکه تئاتر در اين جا ابزاري مستقل و کارآمد مي‌شود تا از تمام امکانات و پتانسيل‌هاي موجود خود براي ايجاد تاثيرگذاري در فرآيند بازگشايي يک مسئله به کار گرفته شود.

 تئاتر خياباني بر آن است تا از کاستي‌ها و نواقص موجود بکاهد و جامعه را در مسير بهتري قرار دهد. در اروپا داريو‌فو که دارنده جايزه نوبل ادبيات هم هست تلاش‌هاي بسياري را براي اجراهاي موثر داشت.
 او حتي بارها توسط پليس ايتاليا دستگير مي‌شود که در کارخانه‌ها، بيمارستان‌ها و محلات براي مردم تئاتري را اجرا نکند. آگوستو بوآل برزيلي هم مدتي در پاريس بر آن بود تا با نظرگاه‌هاي خاص خود در آگاهي عمومي بکوشد. او هم شيوه روزنامه‌اي و تئاتر شورايي را به همين منظور باب کرد. البته همه اين نوع تئاترها ريشه در فعاليت‌هاي ابتدايي پيسکاتور در خلق و ارائه تئاتر مستند و سياسي و برشت در خلق تئاتر روايي ـ آموزشي دارد. هدف عمده هم مبادله يک تفکر عمومي و اجتماعي است که در توده مردم لحاظ مي‌شود تا نسبت به پديده‌ها و اتفاقات کنش‌مند باشند و بي‌تفاوتي از تماشاگران گرفته شود.

 هنرمند تئاتر خياباني سعي بر آن دارد روحيه آزاد خود را حفظ کند و در زندگي روزمره به دنبال ارائه آثار خود است چرا که در بسياري از موارد حتي مردم متوجه برقراري يک اثر نمايشي نيستند. مثلاً در پاريس‌، آگوستو بوآل به اتفاق چند بازيگر در يک فروشگاه بزرگ نسبت به گران شدن و کمياب شدن پوشک بچه که مسئله روز مردم شده بود، يک اتفاق نمايشي را ايجاد کرد. همه از گراني پوشک مي‌ناليدند و هر يک دردسرها و معضلات خود را در اين باره مطرح مي‌کردند. اين قضيه از دست بازيگران خارج شد‌ بي آن که مردم متوجه حضور اوليه بازيگران شده باشند. بعداً در کشاکش‌ همين قضيه، موضوع کاملاً عمومي شد و سر از روزنامه‌ها درآورد و حضور مسئولان شهر را براي حل‌ آن معضل به دنبال داشت. بنابراين تئاتر خياباني خيلي به روز است و مثل تيترهاي روزنامه با زبان و بيان ساده و شفاف به دنبال اطلاع رساني است.

 تئاتر خياباني نمي‌خواهد به مسائل خيلي عميق و فلسفي بپردازد، بلکه در صدد است تا تازه‌ترين رويدادهاي اجتماعي و سياسي را به چالش نمايشي بکشاند. هدف نيز آن است که خيلي زود مردم نسبت به اين مسائل و اتفاقات کنش فکري و عملي خود را آشکار کنند.




*** بیشتر ***
ارسالی از   گروه جارچی   1396/03/02 | بازدید : 847
فیلمنامه-نویسی-و-بازیگری-سینما,کلاس-های-کارگردانی,آموزش--سینما-و-تئاتر,کتاب-بازیگری-آنلاین,آموزش-بازیگری-آنلاین,فیلمنامه-نویسی,اموزشگاه-بازیگری,آموزش-بازیگری,آموزش-صداگذاری-روی-فیلم,آموزش-صدا-گذاری,آموزش-میکس-و-مسترینگ,آموزش-نرم-افزارهای-موسیقی,آهنگسازی-و-تنظیم,آموزش-آهنگسازی-با-کامپیوتر,آموزش-آهنگ-سازی,آموزشگاه--های-مجاز-موسیقی,آموزش-تار,نت-آهنگ,اکوئیپمنت-گیتار-الکتریک,آهنگ-بیکلام,ردیف-آوازی-,آواز,مبانی-آهنگسازی,سلفژ,نت-خوانی,آکوردهای-سه-صدایی,تئوری-موسیقی,سایت-موسیقی,آموزشگاه-موسيقی,
در صورت تمایل انتقادات , پیشنهادات و نظرات خود را از « اینـــجا » ارسال فرمایید