»» پایگاه خبری و اطلاع رسانی جــارچی
ku



حقوق و وظايف مشترک زن و شوهر

خانواده از ديدگاه اسلام، واحد كوچك اجتماعى است كه اجتماع‏هاى بزرگ‏تر از همين واحدها تشكيل مى‏يابد. اين واحد كوچك، از يك زن و مرد تشكيل شده، با توليد فرزند توسعه مى‏يابد. در بين اعضاى خانواده ارتباط كامل برقرار است و اهداف و منافع مشتركى دارند. سعادت هر يك از اعضا، به خوش‏بختى همه اعضا بستگى دارد. زن و مرد بعد از ازدواج بايد به فكر مجموع اعضا باشند و تفكر فردى نداشته باشند. ارتباط بين زن و شوهر، مانند دو شريك يا دو همسايه يا دو دوست نيست، بلكه بسيار بالاتر و در حد وحدت است. قرآن در اين‏باره تعبير بسيار جالبى دارد:

«و از نشانه‏هاى خداست كه از نفس خود شما برايتان زوج بيافريد تا به آنان آرامش و سكون بيابيد، و بين شما محبت و دلسوزى قرا رداد، و در اين موضوع براى كسانى كه اهل تفكر باشند نشانه‏هايى است».(1)

جمله:« خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً»بر شدت اتصال وارتباط دلالت دارد.

در آيه ديگر درباره زن و شوهر مى‏فرمايد: «زنان براى شما لباس و شما نيز براى آنان لباس هستيد»(2)

توصيف زن و مرد به لباس يك‏ديگر نيز شدت ارتباط و اتصال را افاده مى‏كند؛ چنان‏كه لباس نزديك‏ترين اشيا به بدن انسان است و نياز به آن شديد است، تا از گرما و سرما حفظش كند، عيوبش را بپوشد و به او زيبايى و آرامش دهد. زن و شوهر نيز نسبت به يك‏ديگر اين‏چنين هستند و بايد باشند.

اسلام به تحكيم بنياد خانواده و حسن ارتباط بين زوجين عنايت كامل داشته و براى هر يك از آنان وظايف و حقوقى را مقرر داشته است. حقوق و وظايف زن و شوهر را در دو بخش مى‏توان خلاصه كرد:

حقوق و وظايف مشترك

حقوق و وظايفى كه زن و شوهر هر دو بايد آنها را رعايت كنند، عبارتند از:

1- حسن معاشرت: رفتار زن و شوهر نسبت به هم‏ديگر بايد خوب و كاملاً پسنديده باشد

قرآن مى‏فرمايد: «با زنان به شيوه معروف زندگى كنيد».(3)

معروف در برابر منكر، به معناى رفتارى است كه از نظر شرعى و عقلى پسنديده باشد. گرچه خطاب در آيه متوجه مردان است، زنان نيز همين وظيفه را دارند.

زن و شوهر بايد با يك‏ديگر مهربان، خوش‏اخلاق، خوش برخورد، خندان، دلسوز، مددكار، غمخوار، باادب، با انصاف، راست‏گو، رازدار، امين، وفادار، خيرخواه و خوش‏رفتار باشند. در احاديث نيز به موضوع حسن معاشرت زن و شوهر تأكيد شده است.

پيامبر اسلام صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فرمود:

كامل‏ترين مردم از جهت ايمان كسانى‏اند كه اخلاقشان نيكوتر باشد. خوبان شما كسانى هستند كه به زنانشان نيك‏رفتار باشند.(4)

2- جلب توجه همسر: زن و شوهر وظيفه دارند در نظافت، لباس پوشيدن و اصلاح سر و صورت، خواسته‏هاى يك‏ديگر را رعايت كنند. اسلام به زنان توصيه مى‏كند كه در خانه و براى شوهر خود آرايش و زينت كنند و بهترين لباس‏هايشان را بپوشند، نظيف و پاكيزه باشند و بوى خوش استعمال كنند.

امام صادق عليه‏السلام فرمود:

زنى خدمت رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله رسيد و سؤال كرد: حق مرد بر زن چيست؟ فرمود: وظيفه زن اين است كه خود را با بهترين بوها خوش‏بو سازد، بهترين لباس‏هايش را بپوشد، با بهترين زيورها زينت كند و بدين صورت صبح‏گاه و شبان‏گاه خويش را بر شوهر عرضه بدارد و حقوق مرد بيشتر از اينهاست.(5)

مرد نيز همين وظيفه را در مورد همسرش دارد؛ بايد نظيف و پاكيزه، خوش‏بو و خوش‏لباس باشد، به اصلاح سر و صورتش برسد و در منزل زيبا زندگى كند.

جعفر بن محمد عليه‏السلام به وسيله پدرانش از رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله نقل كرده كه فرمود:

هر يك از شما بايد خودش را براى همسرش آماده سازد؛ چنان‏كه زن، خودش را براى شوهر آماده مى‏سازد. آن‏گاه جعفر بن محمد عليه‏السلام فرمود: يعنى نظافت و پاكيزگى را رعايت كند.(6)

پيامبر اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله فرمود:

حق زن بر شوهر اين است كه غذا و لباسش را فراهم سازد و با صورت زشت بر او ظاهر نشود. اگر چنين كرد حق او را ادا كرده است.(7)

حسن بن جهم مى‏گويد:

حضرت موسى بن جعفر عليه‏السلام را ديدم كه خضاب كرده بود. عرض كردم: فدايت شوم، شما هم خضاب كرده‏ايد؟! فرمود: بله. زيرا آمادگى مرد براى زن به عفت او مى‏افزايد. زنانى عفت خود را از دست داده‏اند، به اين دليل كه شوهرانشان، خود را براى آنان آماده نساخته بودند. آن‏گاه فرمود: آيا تو دوست دارى همسرت را در صورتى ببينى كه تو خود را بدان صورت بر او آشكار مى‏سازى؟ عرض كردم: نه. فرمود: همسرت نيز چنين است.(8)

3- كام‏دهى: گرچه لذت‏جويى و ارضاى غريزه جنسى تمام هدف ازدواج نيست، ليكن يكى از اهداف مهم و محرك اولى در ازدواج است و در تحكيم بنياد خانواده و حسن رابطه زوجين تأثير به‏سزايى دارد. بنابراين، كام‏دهى يكى از وظايف زن و شوهر مى‏باشد. زن و شوهر بايد براى استمتاع و ارضا غريزه جنسى يك‏ديگر آماده باشند. هرگاه يكى از آن دو، به استمتاع و عمل جنسى تمايل داشت، ديگرى نيز خود را آماده سازد و مانع‏تراشى نكند.

پيامبر اسلام صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به زنان مى‏فرمود: نمازتان را طولانى نكنيد، تا شوهرانتان را [از تمتع جنسى] بازداريد.(9)

زن و شوهر هنگام عمل جنسى نبايد فقط به فكر لذت‏جويى خود باشند، بلكه به فكر كام‏دهى و ارضاى همسرش نيز باید باشند. زيرا ارضاى غريزه جنسى در حسن رابطه زوجين و تحكيم بنياد خانواده تأثير كامل دارد.

اميرالمؤمنين عليه‏السلام فرمود:

هرگاه يكى از شما به سوى همسر خود رفت، در انجام دادن عمل جنسى عجله نكند.(10)

امام رضا عليه‏السلام (در ضمن حديثى) فرمود:

زن همان توقع را از تو دارد كه تو از او دارى.(11)

4- نگه‏دارى و تربيت فرزندان: نگه‏دارى از فرزندان و حفظ سلامت و پرورش جسم و جان و تعليم و تربيت آنان وظيفه مشترك پدر و مادر است و به هم‏فكرى و همكارى و جديت آنان نياز دارد. پدر در اين مورد مسئوليت سنگين‏ترى را بر عهده دارد، اما نقش مادر حساس‏تر و سازنده‏تر است.

 

1. روم (30) آيه 21: «وَمِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِى ذ لِكَ لاَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ».

2. بقره (2) آيه 187: «هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ».

3. نساء (4) آيه 19: «وَعاشِرُوهُنَّ بِالمَعْرُوفِ».

4. بحارالأنوار، ج 71، ص 389: عن النبيّ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله ، قال: «أكمل المؤمنين إيماناً أحسنهم خلقاً، و خياركم خياركم لنسائه».

5.وسائل الشيعه، ج 20، ص 158: عن أبي عبداللّه عليه‏السلام قال: «جاءت امرأة إلى رسول اللّه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله ، و قالت: يا رسول اللّه! ما حقّ الزوج على المرأة؟ ـ في حديث إلى أن ـ قال: و عليها أن تتطيّب بأطيب طيبها، و تلبس أحسن ثيابها، و تتزيّن بأحسن زينتها، و تعرض نفسها عليه غدوة و عشيّة، و أكثر من ذلك حقوقه عليها».

6. مستدرك الوسائل، ج 14، ص 296 : جعفر بن محمد، عن أبيه، عن جدّه علي بن الحسين، عن عليّ عليه‏السلام ، قال: «قال رسول اللّه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : ليتهيّأ أحدكم لزوجته كما تتهيّأ زوجته له ـ قال جعفر بن محمد عليه‏السلام : ـ يعني يتهيّأ بالنظافة».

7. بحارالأنوار، ج 103، ص 254: قال النبيّ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : «حقّ المرأة على زوجها أن يسدّ جوعتها، و أن يستر عورتها، ولا يقبح لها وجهاً، فإذا فعل ذلك فقد واللّه أدّى حقّها».

8.وسائل الشيعه، ج 20، ص 246: حسن بن الجهم، قال: رأيت أبالحسن عليه‏السلام اختضب، فقلت: ـ جعلت فداك ـأختضبت؟

9. همان، ج 20، ص 164: أبو بصير عن أبي جعفر عليه‏السلام قال: «قال رسول اللّه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله للنساء: لا تطولنّ صلاتكنّ لتمنعنّ ازواجكنّ».

10. مستدرك الوسائل، ج 14، ص 221: عن عليّ عليه‏السلام قال: «قال رسول اللّه صلى‏الله‏عليه‏و‏آله : إذا أتى أحدكم امرأته فلا يعجلها».

11. همان، عن الرضا عليه‏السلام ـ في حديث إلى أن ـ قال: «و اشتهت منك مثل الذي تشتهيه منها».

منبع: امینی، ابراهیم (1389)، آشنایی با وظایف و حقوق زن، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ سوم، قم

 

احکام پیرامون انتخاب همسر

وجوب ازدواج

آیا ازدواج در اسلام واجب واجب است یا این که شخص می تواند تا پایان عمرخود مجرد بماند؟

همه مراجع اصل ازدواج در اسلام واجب نیست و از مستحباتی است که به آن بسیار سفارش شده است و لی اگر کسی به واسطه نداشتن همسر، به حرام بیفتد،ازدواج بر او واجب می گردد و حق ندارد تا پایان عمر مجرد بماند.

منظور ازبه  گناه افتادن در اثر ازدواج نکردن چیست؟ آیا گناهان مقاربتی مقصود است یا گناهان دیگری نظیر نگاه شهوت آلود را نیز شامل می شود؟

همه مراجع مقصود اعم است و شامل هر گناهی می گردد.

اگر جوانی از نظر شغلی و مالی ، قادر به ازدواج نباشد، آیا باز ازدواج بر او واجب است؟

همه مراجع اگر امکانات ازدواج برای او فراهم نباشد، معذور است،ولی باید خود را از گناه حفظ کند

آیا هیچ راه شرعی وقانونی- به جز ازدواج- وجود دارد که دو جوان روابط مشروع با هم داشته باشند؟ آیا در اسلام چیزی به نام صیغه خواهر و برادری با نا محرم، وجود دارد؟

همه مراجع ، خیر تنها راه،ازدواج به طور دائم و موقت است،و صیغه خواهرو برادری با نامحرم مشروع نیست.

خواستگاری

نگاه

درچه صورت می توان چهره،گردن و موهای دختری که قصد ازدواج با او داریم نگاه کنیم؟

همه مراجع نگاه  به دختر مورد نظر با شرایط ذیل جایز است

به قصد لذت و ریبه نباشد

برای آگاهی از وضع جسمانی دختر باشد(پس اگر از حال او آگاه است نگاه به او جایز نیست)

مانعی از ازدواج در میان نباشد( مثلا دختر شوهر نداشته باشد(

احتمال بدهد دختر او را رد نمی کند

می خواهم با دختری ازدواج کنم آیا می توانم به طور پنهانی به موها و گردن اونگاه کنم یا اینکه در این نگاه رضایت و اجازه او شرط است؟

همه مراجع اگر شرایط نگاه جایز راداشته باشد، رضایت دختر در آن شرط نیست.

تذکر:شرایط نگاه جایز در نگاه برای خواستگاری بیان شده است.

شخصی قصد ازدواج دارد. آیا می تواند بدون قصد لذت به چهره و موی خانم ها،مثلا در خیابان نگاه کند تا یکی را بپسندد و بعد از او خواستگاری کند؟

همه مراجع این نوع نگاه ها جایز نیست

آیا مرد می تواند برای آگاهی از خصوصیات جسمی و زیبایی دختری که می خواهد با او ازدواج کند، به عکس یا فیلم او نگاه کند؟ در صورتی که دختر، فامیل و. آشنا باشد چه حکمی دارد؟

همه مراجع: اگر بدون قصد لذت باشد، اشکال ندارد: هر چند آن دختر از فامیل و آشنایان باشد

گفتگو

آیا صحبت کردن با کسی که قصد داریم در آینده با او ازدواج کنیم گناه است؟

همه مراجع: اگربدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد و باعث مفسده نشود اشکال ندارد.

آیا اظهار عشق و محبت بین دختر و پسر به منظور ازدواج گناه است؟

همه مراجع ، آری این کار حرام است.

تا زمانی که عقد دائم یا صیغه ی محرمیت بین دختر و پسر جاری نشده است بدلیل اینکه این دو نفر هنوز نامحرمند اظهار عشق و علاقه اشکال دارد زیرا امکان دارد این دو نفر اصلا با هم ازدواج نکنند.

اجازه خواستگاری

آیا دختر و پسر عاقل و بالغ، می توانند بدون اطلاع خانواده برای ازدواج با هم صحبت کنند و سپس خانواده را مطلع سازند؟

همه مراجع، خواستگاری و گفتگوی پیش از عقد، اگر مفسده نداشته باشد و بدون قصد لذت و ترس افتادن به کناه باشد اشکال ندارد.

خواستگاری از پسر

آیا خواستگاری دختر از پسر از نظرشرعی و عرفی اشکال دارد؟

همه مراجع، خواستگاری دختر از پسر اشکال ندارد،مگر آنکه این امر خلاف عرف و به گونه ای باشد که باعث بی احترامی دختر شود.

  مطهره عابدینی  انتخاب همسر( خانواده موفق/1)




*** بیشتر ***
ارسالی از   گروه جارچی   1396/05/29 | بازدید : 1874
احکام,همسریابی,زن,مرد,خواستگاری,نگاه,صیغه,ازدواج,
در صورت تمایل انتقادات , پیشنهادات و نظرات خود را از « اینـــجا » ارسال فرمایید